BİLİM İNSANLARININ ÇOĞU ATEİST MİDİR?

BİLİM İNSANLARININ ATEİST OLMALARI NE KADAR ÖNEMLİDİR?

“Bütün bilim insanları ateisttir” görüşünü bir anlığına kabul edelim. Peki, bütün bilim insanları ateist olunca ateizm doğru bir görüş mü oldu? Ya o bilim insanları iyi felsefe yapamıyorlarsa? Hadi felsefe yapabiliyorlar diyelim, ya din felsefesi alanına hakim değil ve teolojik açıdan bilgili değillerse, kişilerin görüşlerini ne kadar önemseyebiliriz ki? Bir görüşü kabul eden topluluğun unvanından veya bir görüşü kabul edenlerin sayısından yola çıkarak o görüşü doğru kabul etmek felsefi olarak mantık hatası içermektedir. Böyle bir şey yapmak bir bilen safsatasına sebep olur.[1] Felsefi anlamda hiçbir değeri yoktur.

 

Bir bilen safsatasından da anlaşılacağı gibi, bir görüşün doğruluğunu ona inanların sayısı ve/veya inanan sınıf belirlerlemez. Eğer belirleseydi, 800-1400 yıllarında yaşayan birisi için İslamiyet doğru bir görüş olacaktı(Çünkü malum zamanda önemli mantıkçılar, filozoflar, bilim insanları çoğunlukla İslamiyet’e inanmaktaydı[2]). Bu konu açısından “doğru” olan şeyin zaman içerisinde değişmemesi gerekiyor. İşte, bilim insanlarının inancına göre karar vermek her yüzyılda farklı doğruları ortaya çıkaracaktır. “Bilim insanlarının çoğu ateist” derken, ateizmin doğru olduğu bu söylem ile desteklenmiyor ve sadece bilim insanlarının inandığı inancın incelemesi yapılıyorsa bile “Bütün bilim insanları ateisttir” veya “Önemli çoğu bilim insanı ateisttir” gibi şeyler söylemek hatalı olacaktır. Bu yazıda buna değineceğiz zaten. Bugünkü bilim insanları felsefeden çok yoksun. Özellikle birçoğu din felsefesine dair hiçbir şey bilmiyor. Hatta din felsefesi değil, bilim felsefesi alanında bile pek bilgileri yok. Bu nedenle bazı popüler bilim insanları da “Felsefe öldü” diyerek felsefe kitabı yazacak kadar düşmüştür.[3] Popüler bilim insanı olmak demek veya alanında başarılı bir bilim insanı olmak demek, felsefe konusunda bilgili olmak veya iyi felsefe yapabilmek gibi sonuçları doğurmaz. Einstein da kendi dönemindeki popüler bilim insanlarını eleştiriyordu. Eleştirisinin nedeni, bilim insanlarının düzgün felsefe yapamaması ve bilim alanında başarılı olsalar da felsefe konusunda çelişkiye düşmeleridir. Hatta Einstein şöyle demiştir: “Bugünlerde çoğu bilim insanı -hatta en popülerleri bile- ağacı görebilen fakat ormanı göremeyen kişilere benzer.”[4] Tanrı konusu felsefenin alanıdır. Bu durumda, iyi felsefe yapamayan kişilerin diyeceği şeyler pek de sağlıklı olmayacaktır. Kaldı ki iyi bir felsefeci de dogmatik inançlara sahip olabilir. Bu nedenle görüşlerin doğruluğu konusunda kişilere bakılmaz, fikirlere bakılır. Yani, bilim insanlarının ateist olup olmaması hiçbir şeyi değiştirmez. Bu konudaki argümanlarının ne kadar güçlü ve sağlam olduğu bir şeyleri değiştirir.

 

PEKİ TARİHTEKİ ÇOĞU BİLİM İNSANI ATEİST MİYDİ?

Tarihte zaten ateizm düşüncesinin pek taraftarının olmadığını görebilirsiniz. Ateizm birkaç yüzyıl önce yeni yeni adından söz ettirmiş bir görüştür. Çok eski yıllarda Lucterius, Critias gibi insanlar ateizmi savunmuştur.[5][6] Daha yakın dönemlerde ise Ludwig Feuerbach, Karl Marx, Friedrich Engels gibi kimseler ateizmi savunuyordu.[7][8][9] Şunu da belirtmek gerekir ki, saydığımız bu kişiler teizme karşı düzgün bir argüman vermemiştir. Dinin insanları köleleştirdiği gibi görüşlerden yola çıkarak ateist olmuşlardır, ki bu Tanrı’nın olmadığına dair hiçbir kanıt içermiyor.[10] Daha yakın döneme gelirsek Sigmund Freud gibi isimlerin ateist olması insanları etkiledi.[11] Freud’un görüşü de Tanrı algısının insanların yarattığı bir algı olduğuydu. Fakat asıl mesele şu, Freud da Tanrı’nın insanlar tarafından uydurulduğuna dair bir kanıt vermedi, sadece bir fikir sundu. “Tanrı algısı insanlar tarafından uydurulmuştur” demek hiçbir şeyi kanıtlamaz, bu iddiaya dair argüman vermek gerekir. Yoksa, “Tanrı algısı insanların içinde vardır ve Tanrı bu algıyı bize koymuştur” demek ile Freud gibi bir görüşü benimsemek arasında hiçbir fark olmazdı(Kanıt açısından).

 

Tarihte tabii ki ateist bilim insanları da olmuştur. Bunun yanında, özellikle bu tarihe kadar birçok bilim insanı teist bir görüşü benimsiyordu. Kaldı ki, bilim görüşü teolojinin bir ürünüdür.[12][13][14] Yani, bilim zaten din adamlarının ortaya çıkarttığı bir görüştür. Çünkü din adamları Tanrı’nın, evreni rasyonel bir mantıkla anlaşılabileceği şekilde yarattığını düşünüyorlardı. Ve bundan yola çıkarak bilimin yapılabilirliğine varıyorlardı. Özellikle yeni ateist bilim insanlarının bilimi temellendirememesi konusuna karşın iyi bir düşünce.

 

Tarihteki birkaç teist bilim insanı; Gregor Mendel, Galileo Galilei, Isaac Newton, John Bachman, Biruni, Nicolaus Copernicus, Blaise Pascal, İbni Sina, El-Harizmi, El-Kindi, Fred Hoyle, El-Farabi, Francis Bacon, Johannes Kepler, Nicole Oresme, Gottfried Leibniz, Isaac Milner, Michael Faraday, Heinrich Hertz, Cahit Arf, Immanuel Bonfils, İbni Bişr, Isaac Barrow, Eş-Şatir, Wilhelm Röntgen, Ernest Rutherford, John Stevens Henslow, Petrus Alphonsi, Riazuddin, El-Cahiz, Giuseppe Mercalli, George Price, Kurt Gödel, El-Fergani, John F. Haught, El-Battani, Ali Javan, Pierre Duhem, İbni Heysem, Ernan McMullin, Sameera Moussa, Guglielmo Marconi, Cabir bin Hayyan, Werner Heisenberg, Ali bin Abbas, Arthur Eddington, Fred Hoyle, Hüseyin Tevfik Paşa, İbni Nefis, Kerim Erim, James Clerck Maxwell, Max Born, Max Planck, İbni Miskeveyh, Karl Stern, John Ray, İbni Haldun, Jean Guitton, Akşemseddin, Abdus Salam, El-Cezeri, Fatma El-Fihri, George Lemaitre, William Buckland, Nicolas Steno, Meryem Mirzahani, Henry Margenau, Allan Sandage, Nasiruddin Tusi, Abraham Zacuto, İbni Firnas, Meryem El-İcliyye, William Turner, Selman Akbulut, Edward Hitchcock, İbni Miskiveyh, Pierre Gassendi, Fazlur Rahman Khan, Şerafettin Sabuncuoğlu, Robert Main. Daha sayılabilecek binlercesi Tanrı’ya ve dinlere inanıyordu. Üstte saydığımız bilim insanlarından bazılarını bilmiyor olabilirsiniz ama çoğu bilimin alanlarının kurucusu ve “babası” olmuştur. Tarihsel açıdan din ile bilimin çatıştığına dair yaygın fakat çok yanlış bir görüş vardır. Bu görüşe dair yayınladığımız cevap yazısını buradan okuyabilirsiniz. O yazıda üstte saydığımız bazı bilim insanlarının hangi alanlarda ne tür çalışmalar yaptığını da aktardık.

 

Üstte de görüldüğü üzere, tarihsel açıdan bilinen en ünlü bilim insanları zaten teistlerdir. Hatta, pek çoğumuzun lisedeki kimya derslerinde tanıştığı Robert Boyle, kendi döneminde ateizm ile mücadele için servetini harcamıştır.[15] Ve bir yer açıp, bilim insanlarını, ilahiyatçıları oraya toplayarak neden ateizmin yanlış olduğu konusunda insanları bilgilendirmelerini planlamıştır. Hatta, burada sunum yapmak için çıkacak olan ilk kişi bir ilahiyatçı ve eleştirmen olan Richard Bentley’dir. Isaac Newton, Richard Bentley’e mektuplar yazmış ve Bentley’e sunumunda hangi konulardan bahsetmesi ve nasıl bahsetmesi konusunda fikirler vermiştir.[16] Bugünlerde bazı yeni ateistler, önemli bilim insanlarını veya düşünürleri ateistmiş gibi gösterip, kendi görüşlerini güçlendirdiklerini sanmaktadırlar. Zaten üstte bunun bir safsata olduğuna dair bilgilendirme yaptık. İstiyorsa tüm insanlar inansın, bu o görüşün doğruluğunu göstermez. Konu hakkındaki argümanlar konuşulmalıdır. Fakat beni rahatsız eden durum, ateist zannedilen fakat öyle olmayan birçok kişi var. Bu konuda özellikle de Albert Einstein, Nikola Tesla ve Charles Darwin’den bahsetmek istiyorum. Türkiye’deki birçok ateist bu kişileri ateist sanmaktalar fakat durum pek de öyle değil.

 

1- Tesla’nın bir dine inanıp inanmadığına dair herhangi açık bir kanıt yoktur! Dine dair herhangi bir ifadesi bulunmamaktadır. Bu durumda verilen tüm sözleri de sadece ve sadece uydurmadan ibarettir. Tesla’nın açıkça dinsiz veya bir dine inandığını, Tanrı’ya inanıp inanmadığını aktardığı bir söylemi yoktur! Kimi sitelerde ateizmi destekleyici söylemleri verilirken, kimi yerlerde de dine inandığına dair sözler verilmektedir. Fakat, kesin söyleyebileceğimiz bir şey yoktur.[17]

 

2- Albert Einstein kendi dönemindeki insanların da söylemleri yüzünden “Ben ateist değilim” sözünü söylemek zorunda kalmıştır.[18]  Einstein kendisine agnostik demeyi tercih etmiştir.[19] Albert Einstein, ateizm ve teizm görüşlerini kesinlikle reddetmiştir.[20]

 

3- Charles Robert Darwin de sanıldığının aksine ateist değildir. Kendisi bir agnostiktir. Charles Darwin’in görüşüne dair sözleri:

  • Hayatın başlangıcına ait gizem bizim tarafımızdan çözülemez; o yüzden ben kendi adıma agnostik kalmaktan memnunum.[21]
  • En aykırı fikirleri savunduğum zamanlarda bile, Tanrının varlığını inkar edecek bir ateist olmadım.[22]
  • Sanırım genel olarak (ve yaşlandıkça daha fazla böyle oluyor) benim düşünce yapımı tanımlayacak en doğru kelime ‘agnostik’ olacaktır.[23]
  • Benim dinsel inancım belirsiz: Evrenin körlemesine bir şansın eseriymiş gibi bakamıyorum ama ‘akıllı bir tasarım’ olduğuna dair bir delil de göremiyorum.[24]

 

Darwin, evrim teorisinden dolayı agnostikliği seçmemiştir. Kendi hayat felsefesinden dolayı -Darwin’in biyografisini yazan Desmond ve Moore’a göre psikolojik sebepler de bu konuda rol oynamıştır- agnostik olmayı tercih etmiştir. Ve, Darwin, Türlerin Kökeni kitabında defalarca Tanrı’nın yaratmasına atıfta bulunmuş ve Tanrı’nın evrim ile yarattığı bu yapıya “Bu yaşam görüşünde ihtişam var” demiştir. Hatta kitabının sonunda, Tanrı’nın Adem’e “nefs” üflemesine vurgu yapmış ve evrim görüşüyle bunu açıklamıştır.[30] Bazı yeni ateistler, “O dönemde evrim gibi bir şeyi kabul etmezlerdi. O nedenle Darwin taktik yaptı ve dine atıfta bulundu” demektedir. Oysa ki bu iddiaya bizzat Darwin otobiyografisinde cevap verir ve Türlerin Kökeni kitabını yazarken zaten bir teist olduğunu söyler. Kendisi de evrim ile dinin ve Tanrı fikrinin çelişmediğine inanmaktaydı. Charles Kingsley ve daha sonra İngiltere’nin en önemli iki din adamlarından biri(Canterbury başpiskoposu) olacak olan Frederick Temple, Darwin’in teorisini dinen sakıncalı bulmadığı gibi dinle uyumuna da vurgu yapmıştır.[31] Darwin’in en yakın dostlarından birisi olan ve Darwin’in okul yıllarında çokça konuştuğu botanikçi Asa Gray de Darwin’in teorisinde dinen bir sakınca görmemiş ve teorinin insanlar arasında yayılması için Darwin’e destek olmuştur.[32] Hatta Asa Gray, evrim bulgusunun kötülük problemini çözdüğünü savunmuştur. Darwin ile eş zamanlı olarak evrim teorisini ortaya atmış olan Russel Wallace da dine ve Tanrı’ya inanmayı bırakmamıştır.[33]  Şunu da söyleyeyim, ne Eski Ahit ne de Kur’an evrim ile çelişmektedir. Evrim ile İslam’ın ve evrim ile Tanrı inancının çelişkili olduğuna dair iddialara verdiğimiz cevabı da buradan okuyabilirsiniz. Charles Darwin’in evrim ve Tanrı inancı hakkında birkaç söylemi:

  • Bir insan hem Tanrıya hem de evrim fikrine inanabilir. Bundan şüphe edilmesi bana saçma geliyor.[25]
  • Din ve bilimin birbirinden ayrı tutulmasını pek anlayamıyorum. Ama şundan eminim ki bu iki ekolün birbirine bu kadar acımasızca saldırması için hiçbir sebep yoktur.[26]
  • Bir maymunun aklından çıkan şeylere güvenebilecek biri var mıdır, eğer bir maymunun aklından bir şey çıkacak olsaydı bile?[27]
  • İnsanın içinden gelen bir imanla Tanrı veya Ezeli Sebep olması gerektiğine inanıyor olmasının nasıl olup da ‘gerçekten güvenilir bir delil’ olabileceğine bir türlü aklım ermiyor.[28]

 

GÜNÜMÜZDE YAŞAYAN BİLİM İNSANLARININ ÇOĞUNLUĞU ATEİST Mİ?

Şu anda bilim insanları arasında ateistler tabii ki vardır. Özellikle yeni ateist bilim insanları var ve yeni ateizmin popüler olmasının nedeni felsefeden kaçınılmasından kaynaklanıyor. Örneğin, olgucu(Pozitivist) bilim insanları artmıştır. Fakat olguculuk felsefecilerin pek savunmadığı bir görüştür. Çünkü olguculuk sadece duyularla elde edilen bilgilerin gerçekliğine inanır.[34] Fakat bu söylemin kendisi de deneylerle kanıtlanmamıştır. İşte, olguculuğun en basit ve herkesce görülebilecek çelişkisi budur. Fakat, özellikle yeni ateizm akımıyla birlikte bu görüş şu anda artış göstermektedir. Diğer bir konu, doğalcı bir evren yorumuyla bilime anlam verilemediğinden kaynaklanır. Eğer bizler çarpık bir tesadüfün sonucuysak aklımız bize neden doğruyu versin, bilim yapmak saçma değil midir? Darwin de doğalcı yorum ile insanın aklına güven olamayacağı kanaatine varmıştır.[35] Bir astrofizikçi olan Prof. Paul Davies bu konu üzerine şunu söyler:

Bilim evrendeki her şeyin akıl ve mantık çerçevesinde işlediğini öngören bir varsayım üzerinde temellenir. Ateistlere göre doğanın kanunlarının herhangi bir gerekçesi yoktur ve evren tamamen anlamsız bir dizi rastlantı üzerine bina edilmiştir. Bir bilim adamı olarak bu düşünceyi kabul etmem mümkün değil. Evrenin doğasını ve işleyişini belirleyen, her şeyin kökeninde yer alan ve hiç değişmeyen bir varlık olmalıdır.[36]

 

Nature dergisinde yayınlanan, 1000 bilim insanı arasında yapılan araştırmaya göre ateist olan bilim insanlarının sayısı daha fazla çıkmıştır.[37] Fakat Amerikan Ulusal Bilimler Akademisi, bu araştırmaların sonuçlarının bilim insanlarının “ateist” olduğu düşüncesinin çıkarılması için yetersiz olduğunu savundukları bir bildiri yayınlamışlardır.[37] Bilimin en güçlü savunucularından olan bu merkez, soruların sorulma biçiminin bilim insanlarının verecekleri cevapları çok ciddi şekilde etkileyeceğini savunmaktadırlar. Dolayısıyla bu araştırmaların, yapılanlardan çok daha titiz ve hassaslıkla yapılması gerektiği anlatılmaktadır. Prof. Elaine Howard Ecklund ve Christopher Scheitle’ın, 2198 adet fakültede görev alan bilim insanlarının dini görüşlerine dair yaptığı araştırmaya göre bilim insanlarının çoğu ateist değildir, hatta çoğunluğu teisttir.[38][39] Bu araştırma oldukça kapsamlıdır ve birçok farklı meslek grubundan birçok bilim insanının görüşleri alınmıştır. Araştırma birçok ülkede gerçekleştirilmiştir, sadece Amerika’da yapılmamıştır. Ve, bilim insanlarının çoğunluğu teist gibi duruyor. Anlayacağınız üzere, bu konuda net bir şey söylemek imkansızdır. Zaten, kişilerin ateizmi ne kadar savunabileceği, hangi sebeplerden dolayı ateist olduğu, teizme karşı argüman sunup sunamayacağı gibi birçok karmaşık durum önemlidir. Psikolojik sebeplerle ateist olanların da sayısı fazlaca var. Hatta üstte de dediğim gibi, bilim insanları felsefe alanında artık çok düşük olmaya başladılar ve ateizmi savunurken de çok basit felsefi hatalar yapıyorlar. Şunu da değinmek istiyorum, Amerika’nın en önemli 21 üniversitesinde bilim insanları arasında yapılan bir araştırmaya göre çok az bir kısmı bilim ile dinin çatışmakta olduğunu düşünüyorlar, yani genellikle bilim ile dinin çatışmadığına dair görüşte hemfikirler.[40] Kaldı ki, din ve bilimin çatıştığını düşünenlerin büyük bir çoğunluğu da zaten seküler ailede yetişmiş ve din eğitimi almamışlar.[29] Buradan da anlayacağınız üzere, bilim insanları bilim nedeniyle dini reddetmiyor, zaten çocukluklarındaki çevre nedeniyle dini reddediyorlar. Bu bilim insanlarının birçoğu din ve bilimin çatıştığına dair argüman dahi sunamayacaklardır. Günümüzde teist olan birkaç bilim insanı; Robin Collins, Francis Collins, Shahriar Afshar, Munir Ahmad Khan, John C. Lennox, Richard Gott, John Polkinghorne, Aziz Sancar, Andrew Pilsent, Jeniffer Wiseman, Nidhal Guosseum, Mike Hulme, Cumrun Vafa, Farouk El-Baz, Fabiola Gianotti, Syed Ziaur Rahman, William C. Campbell, Peter Grünberg, Charles Hard Townes, Jusuf Habibie, Francisco Ayala, Ahmed Zewail, Sultan Tarlacı, Brian Heap, Howard Van Till, Rana Dajani, Stephen C. Meyer, Sinan Canan, Mary Higby Schweitzer, Ehab Abouheif, Jeffrey Lang, Keith Moore, Joan Roughgarden, Maurice Bucaille, Hugh Ross, Keith Ward, Henry Fritz Schaefer, Tony Rothman, George Ellis, Sir John Houghton, John O’Keefe, Vera Kistiakowsky, Taşkın Tuna, Denis Alexander, Fatimah Jackson, Arno Penzias, Kennet R. Miller, Rached Ghannouchi, Enis Doko, Clifford Longley, Michael Behe, Patrick Glynn, Michael Denton. Şunu da dile getirmek istiyorum ki, birçoğu yerde ateist olduğu savunulan Neil DeGrasse Tyson da ateist değildir, kendisi bir agnostiktir.[41]

 

SONUÇ OLARAK

Böyle saçma iddialarda bulunmamak gerekir. Bu iddiaya dair hiçbir kanıt yoktur. Ayrıca, bazı kimseler ateizmi doğru göstermek için bu tip şeylere başvururlar fakat bilim insanlarının inançları, teizmin, ateizmin, deizmin, budizmin doğru bir görüş oldup olmadığı konusunda hiçbir şey ifade etmemektedir. Tüm bilim insanları ateist olsa bile bu ateizmin doğruluğunu göstermez. Aynı şekilde hepsi teist olsa da bu teizmin doğruluğunu göstermez. Bu nedenle kişiler değil, fikirler konuşulmalıdır. Kişilerden yola çıkarak bir görüşün doğruluğunu savunmak felsefi olarak bir bilen safsatasına girer. Bir grubun veya insanların otoritesine dayanarak bir görüşü doğru göstermeye çalışmak mantıksız ve boştur. Yeri gelmişken şunu da söyleyeyim, dinlerin yok olacağına dair görüşler pek kuvvetli değildir. Hatta yapılan araştırmalar tam tersini göstermektedir.[42] Fakat bu alanda da kesin bir şey söyleyemeyiz. Ve gelecekte dine inanan insanların sayısının artması-azalması dinlerin yalan veya doğru olduğuna dair hiçbir şey ifade etmemektedir. Bu konudaki argümanlar konuşulmalı, argümanlar hakkında eleştirel düşünmeli ve seviyeli bir tartışma yapılmalıdır. Bizi doğru yola götürecek araç budur. Bir kişinin doğru argümanı, yüz milyonlarca kişinin düşüncesini saf dışı bırakabilir.

 

Kaynaklar

[1] http://www.safsatakilavuzu.com/safsata%20turleri%20ve%20guncel%20ornekler-3.htm

[2] https://en.wikipedia.org/wiki/Science_in_the_medieval_Islamic_world

[3] http://www.telegraph.co.uk/technology/google/8520033/Stephen-Hawking-tells-Google-philosophy-is-dead.html

[4] https://plato.stanford.edu/entries/einstein-philscience/

[5] https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_atheism

[6] https://tr.wikipedia.org/wiki/Ateizm

[7] https://tr.wikipedia.org/wiki/Ludwig_Andreas_Feuerbach

[8] https://tr.wikipedia.org/wiki/Karl_Marx

[9] https://tr.wikipedia.org/wiki/Friedrich_Engels

[10] http://t24.com.tr/yazarlar/orsan-k-oymen/marx-ve-nietzsche-baglaminda-din-ve-ozgurluk,4409

[11] http://www.nytimes.com/2007/09/09/magazine/09wwln-lede-t.html

[12] https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Medieval_Jewish_scientists

[13] https://en.wikipedia.org/wiki/Lists_of_Christian_Scientists

[14] https://en.wikipedia.org/wiki/Lists_of_Muslim_scientists_and_scholars

[15] https://en.wikipedia.org/wiki/Boyle_Lectures

[16] http://www.newtonproject.ox.ac.uk/view/texts/normalized/THEM00254

[17] http://hollowverse.com/nikola-tesla/#identifier_4_6009

[18] http://www.patheos.com/blogs/friendlyatheist/2015/06/14/did-albert-einstein-believe-in-god-or-not/

[19] whttp://farm3.static.flickr.com/2687/4496554935_0b573db853_o.jpg

[20] https://en.wikipedia.org/wiki/Religious_and_philosophical_views_of_Albert_Einstein

[21] https://en.wikipedia.org/wiki/Religious_views_of_Charles_Darwin

[22] https://www.darwinproject.ac.uk/letter/DCP-LETT-12041.xml

[23] https://www.darwinproject.ac.uk/letter/DCP-LETT-12041.xml

[24] https://www.darwinproject.ac.uk/letters/darwins-life-letters/darwin-letters1870-human-evolution

[25] https://www.darwinproject.ac.uk/letter/DCP-LETT-12041.xml

[26] https://books.google.com.tr/books?id=JinoKpYo7JUC&printsec=frontcover&hl=tr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false

[27] https://www.darwinproject.ac.uk/letter/DCP-LETT-13230.xml

[28] https://books.google.com.tr/books?id=QaTnoZ_uYlUC&printsec=frontcover&hl=tr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false, Francis Abbot’a mektup, 6 Eylül 1871

[29] Elaine Howard Ecklund ve Jerry Z. Park, “Conflict Between Religion and Science Among Academic Scientists?”, Journal for the Scientific Study of Religion, 48, 2, 2009, s. 284-286

[30] Charles Robert Darwin, On the Origin of Species by Means of Natural Selection, or rthe Preservation of Favoured Races in the Strugle for Life(London: John Murray, 1860), s. 490

[31] John Hedley Brooke, “That Modern Science Has Secularized Western Culture”, Galileo Goes to Jail and Other Myths About Science and Religion içinde, s. 227

[32] David N. Livingstone, Darwin’s Forgotten Defenders: The Encounter between Evangelical Theology and Evoulitonary Thought(Grand Rapids, MI: W. B. Eerdmans, 1987), s. 62-64

[33] Ross A. Slotten, The Heretic in Darwin’s Court: The Life of Alfred Russel Wallace(New York: Columbia University Press, 2004), s. 4

[34] https://tr.wikipedia.org/wiki/Pozitivizm

[35] https://www.darwinproject.ac.uk/letter/DCP-LETT-13230.xml

[36] Paul Davies, ‘What happened before the Big Bang’, ed: Russell Stannard, God for the 21st

[37] http://www.evrimagaci.org/makale/415

[38] http://news.rice.edu/2015/12/03/first-worldwide-survey-of-religion-and-science-no-not-all-scientists-are-atheists

[39] Ecklund, E. H. ve C. P. Scheitle. 2007. Religion among Academic Scientists: Distinctions, Disciplines, and Demographics. Social Problems 54: 289–307.

[40] Ecklund, E. H., J. Z. Park, and K. L. Sorrell. 2011. Scientists Negotiate Boundaries Between Religion and Science. Journal for the Scientific Study of Religion 50: 552–569.

[41] https://www.youtube.com/watch?v=CzSMC5rWvos

[42] https://seyler.eksisozluk.com/son-zamanlarda-kafalari-karistiran-bir-konu-dinler-gercekten-yok-mu-oluyor

Mantıksal Teizm ©2017

Furkan

Temellendirilmiş bir inanışın dahi temelinde temellendirilmemiş bir inanış yatar. Dolayısıyla her şeyin yegâne ölçütü Tanrı olmalıdır.

You may also like...

4 Responses

  1. Samet dedi ki:

    Siz yazı paylaşmaya hep devam edin! Siteniz buram buram kalite kokuyor.

  2. Fərid dedi ki:

    Selam,Allah razı olsun,çok güzel ve kaliteli site,devam edin böyle)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir